محدودیت های خود را پشت سر بگذارید، روح خود را تعالی بخشید و به قله ها صعود کنید.
اعلامیه اخلاق کوهنوردی اتحادیه جهانی انجمن های کوهنوردی (UIAA)، چارچوبی برای تبیین مسئولیت های فردی و جمعی در فعالیت های کوهستانی است. این اعلامیه بر اصولی چون مسئولیت پذیری فردی، روحیه کار گروهی، احترام به دیگران، رعایت ایمنی و حفاظت از طبیعت تأکید می کند. هدف آن، ترویج فرهنگی است که در آن ارزش کوهنوردی نه تنها به موفقیت در صعود، بلکه به شیوه رفتار ما با طبیعت و دیگران نیز وابسته است.

۱. مسئولیت پذیری فردی
کوهنوردان و سنگ نوردان فعالیت ورزشی خود را در شرایطی انجام می دهند که خطر وقوع حادثه وجود دارد و ممکن است کمک بیرونی در دسترس نباشد. با درنظرگرفتن این موضوع، آن ها با پذیرش خطر، این فعالیت ها را انجام می دهند و مسئول ایمنی خویش هستند. اما این اقدامات نباید دیگران را در معرض خطر قرار دهد یا به محیط زیست آسیب برساند. برای مثال، نصب کارگاه در مسیرهای جدید یا موجود صرفا به دلیل امکان نصب، اقدامی پذیرفتنی نیست.
۲. روحیه کار گروهی
اعضای یک گروه باید آمادگی داشته باشند برای ایجاد تعادل میان نیازها و توانایی های همه اعضا، از برخی خواسته های خود چشم پوشی کنند و به توافق برسند. صعود زمانی به موفقیت می رسد که اعضای گروه از یکدیگر حمایت کنند و به هم انگیزه و دلگرمی بدهند.
۳. جامعه سنگ نوردی و کوهنوردی
هر فردی که در کوهستان یا روی دیواره ای سنگی با او رو به رو می شویم، شایسته احترامی برابر است. حتی در مناطق دورافتاده و شرایط پراسترس نیز باید همواره با دیگران همان گونه رفتار کنیم که انتظار داریم با خودمان رفتار شود.
۴. سفر به کشورهای دیگر
هنگامی که به عنوان مهمان به کشورهای دیگر سفر می کنیم، باید همواره مؤدبانه و با خویشتن داری رفتار کنیم. باید به مردم محلی توجه نشان دهیم و به فرهنگ شان احترام بگذاریم؛ زیرا آن ها میزبان ما هستند.
باید به اصول اخلاقی و شیوه های رایج سنگ نوردی در مناطق مختلف احترام بگذاریم و هرگز در جایی که سنت محلی با این کار مخالف است یا اصول اخلاقی تثبیت شدهای وجود ندارد، رول ایجاد یا بولت نصب نکنیم. باید حرمت کوه های مقدس و دیگر مکان های مورد احترام جوامع محلی را نگهداریم و همواره به دنبال راه هایی برای حمایت از اقتصاد محلی و کمک به مردم منطقه باشیم.
شناخت فرهنگ های دیگر، بخشی از تجربه کامل سنگ نوردی و کوهنوردی است.
۵. مسئولیت های راهنمایان کوهستان و سرپرستان
راهنمایان حرفه ای کوهستان، سرپرستان و اعضای گروه هایی که آن ها هدایت می کنند، باید هر یک نقش و مسئولیت خود را به درستی بشناسند و به آزادی ها و حقوق سایر گروه ها و افراد احترام بگذارند.
در این اعلامیه، ما به استانداردهای بالای عملکرد و حرفه ایگری که نهاد راهنمایان کوهستان بیان کرده است، احترام می گذاریم.
۶. شرایط اضطراری، مرگ و حوادث منجر به فوت
ما باید برای شرایط اضطراری و موقعیت هایی که به حوادث جدی یا مرگ منجر می شوند، آمادگی داشته باشیم. همه شرکت کنندگان در فعالیت های کوهستانی باید خطرها و مخاطرات این فعالیت ها و نیز ضرورت برخورداری از مهارت، دانش و تجهیزات مناسب را به روشنی درک کنند. آن ها باید آماده باشند در صورت وقوع حادثه یا شرایط اضطراری به دیگران کمک کنند و همچنین آمادگی مواجهه با پیامدهای یک فاجعه را داشته باشند.
امید می رود – به ویژه – برگزارکنندگان تجاری برنامه های کوهنوردی به مشتریان خود هشدار دهند که ممکن است برای کمک به دیگران در شرایط اضطراری، ناچار شوند از اهداف و برنامه های صعود خود صرف نظر کنند.
۷. حق دسترسی و حفاظت از طبیعت
ما بر این باوریم که آزادی دسترسی مسئولانه به کوهستان ها و دیواره های سنگی، حقی بنیادین است. باید همواره فعالیت های خود را با حساسیت نسبت به محیط زیست انجام دهیم و برای حفاظت از طبیعت و چشم اندازهای طبیعی، فعالانه تلاش کنیم. همچنین باید به محدودیت ها و مقررات دسترسی احترام بگذاریم؛ مقرراتی که با توافق میان سنگ نوردان و سازمان ها و نهادهای مسئول حفاظت از طبیعت تعیین شده اند.
۸. سبک صعود
کیفیت تجربه و شیوه ای که برای حل یک مسئله به کار می گیریم، از این که در نهایت موفق شویم یا نه، اهمیت بیشتری دارد. باید همواره تلاش کنیم هیچ اثری از خود بر دیواره سنگی یا دامنه کوه بر جای نگذاریم.
۹. نخستین صعودها
نخستین صعود از یک مسیر یا به یک کوه، کنشی خلاقانه است. این صعود باید با شیوه ای انجام شود که دست کم هم سطح سبک و سنت های رایج در آن منطقه باشد. چگونگی انجام صعود باید به طور دقیق و درست گزارش شود.
۱۰. حمایت مالی، تبلیغات و روابط عمومی
همکاری میان حامیان مالی و کوهنوردان یا سنگ نوردان باید رابطه ای حرفه ای باشد که در راستای منافع و اهداف فعالیت های کوهستانی شکل می گیرد.
مسئولیت جامعه ورزش های کوهستانی است که رسانه ها و عموم مردم را به صورت فعالانه آموزش دهد و آگاه کند.
۱۱. استفاده از اکسیژن کمکی در کوهنوردی
استفاده از اکسیژن کمکی در کوهنوردی ارتفاعات بالا، چندین سال است که موضوع بحث و اختلاف نظر بوده است. در این بحث می توان جنبه های مختلفی را از یکدیگر متمایز کرد؛ از جمله ملاحظات پزشکی و اخلاقی.
جنبه های پزشکی باید برای همه کوهنوردان در اولویت اصلی قرار داشته باشد. بهتر است تصمیم گیری درباره ملاحظات اخلاقی به خود کوهنورد واگذار شود؛ مشروط بر آن که اگر کوهنوردی از اکسیژن استفاده می کند، برای بازگرداندن کپسول های مصرف شده از کوهستان برنامه ریزی کرده باشد.
۱۲. برنامه های تجاری راهنمایی شده در ارتفاعات بلند
امید می رود برگزارکنندگان تجاری برنامه های کوهنوردی، به ویژه آن هایی که فاقد صلاحیت های حرفه ای هستند و قصد صعود به قله های ۸۰۰۰ متری یا کوه های مشابه با امکانات محدود امداد و نجات را دارند، به محدودیت ها و توانایی و ظرفیت مشتریان خود آگاه باشند. آن ها باید تمام تلاش خود را برای تضمین ایمنی این مشتریان به کار گیرند و همچنین به ایشان هشدار دهند که ممکن است برای کمک به افراد گرفتار در کوهستان، ناچار شوند برنامه های صعود را متوقف کنند یا تغییر دهند.
اتحادیه جهانی انجمن های کوهنوردی (UIAA)
منبع: Mountain Ethic Declaration