راهنمای صعود به قله های چشمه شاهی، پهنه سار، بارو و کندر

قله های پهنه سار، چشمه شاهی، بارو و کندر به دلیل زیبایی منطقه و دسترسی آسان، از کوه های مورد علاقه کوهنوردان استان های البرز و تهران است که در مرز دو استان و در نزدیکی معبدی باستانی (که اکنون با نام امام زاده «بی بی زرین قمر» می شناسیم) قرار دارند. نزدیکی این کوه ها باعث شده تا کسانی که به منطقه می روند، معمولا همه آن ها را در یک برنامه صعود کنند.

مسیرهای صعود به چشمه شاهی و قله های اطراف

 این مجموعه را از پنج مسیر می توان صعود کرد:

– روستای خور (جاده چالوس)

– روستای چاران (جاده چالوس)

– روستای کندر (جاده چالوس)

– روستای واریش (بخش کن)

– روستای سنگان (بخش کن)

در این راهنما با سه مسیر روستاهای خور، واریش و سنگان آشنا می شویم.

مسیر روستای خور

این روستا در فاصله 27 کیلومتری میدان امیرکبیر کرج در ابتدای جاده چالوس قرار دارد. پس از طی کردن 15 کیلومتر در جاده چالوس، تابلو پیست اسکی خور نشانه خوبی است که وارد جاده فرعی شویم. پس از گذشتن از روستاهای اِرَنگه، سرزیارت و سیجان به خور می رسیم. در همان ورودی روستا و در نزدیکی کانکس نگهبانی می توانیم خودرو خود را پارک کنیم. این جا آغاز مسیر پیاده روی است.

پس از طی کردن 360 متر در جاده خاکی که در کنار روستا قرار دارد به دوراهی می رسیم که راه دست راست به طرف آبشار و پهنه سار و راه دست چپ جاده کنار پیست اسکی است. هر دو راه با پاکوب های مشخص می توانند مسیرهای صعود ما باشند.

مسیر 1:

چنانچه این راه را انتخاب کردیم، باید همچنان جاده را ادامه دهیم تا پس از 2.4 کیلومتر به پاکوبی برسیم که ادامه مسیر ما خواهد بود. پاکوب در بخشی از راه از بالای صخره ها رد می شود تا آن که ما را به دره ای زیبا با چند درخت بید که در زیرشان نهری جاری ست می رساند. در فصل بهار روستاییان و علاقه مندان را می بینیم که در این محل و شیب های اطراف مشغول چیدن سبزی های کوهی هستند. این مکان جای مناسبی برای کمی استراحت و شاید هم خوردن چاشت باشد.

خب، باید راه را ادامه دهیم. همان یال روبرویی مسیر ماست. در ابتدا شاید پاکوب دیده نشود، اما راه مان را ادامه می دهیم، زیرا کمی بالاتر نمایان می شود. نشان دیگری که خوب است به یاد داشته باشیم، ساختمان کوچکی است که در سمت راست ابتدای یال در کنار گوسفندسرا قرار دارد. بعد از 1300 متر سربالایی با شیبی نسبتا تند به یک همواری کوچک می رسیم که علاوه بر آن که جای مناسبی برای دم زدن و خوردن تنقلات است، نشانه دیگری است که راه را درست آمده ایم. از این جا 900 متر دیگر باید بپیماییم تا به مقصد برسیم.

مسیر 2:

ابتدای این مسیر با راه آبشار خور مشترک است تا آن که به یالی برسیم که باید آن را ادامه دهیم. این راه در همان همواری کوچکی که در بالا به آن اشاره شد به مسیر 1 می رسد.

اکنون بر روی قله پهنه سار هستیم. قله چشمه شاهی در فاصله 700 متری و در شرق دیده می شود. پایین دست این دو قله دشتی کوچک و سرسبز (طبعا در بهار) را می بینیم که محلی ها به آن «گندم چال» می گویند. شاید در گذشته های دور در این جا گندم می کاشتند و به همین دلیل به این نام معروف شده است. در این دشت ساختمانی وجود دارد که با نام مقبره «بی بی زرین قمر» شناخته می شود. این که این بنا معبدی از دوره پیش از اسلام است و یا امام زاده ای از دوره اسلامی را باستان شناسان و تاریخ دانان باید بگویند، اما آن چه برای ما مهم است، پناهگاه بودن این ساختمان در شرایط بدی آب و هواست و این که محل مناسبی برای شب مانی است.

خب، شاید بخواهیم به قله های بارو و کندر هم برویم. این دو درست روبروی ما (در سمت جنوب) هستند. فاصله دو کوهی که اول صعود کردیم تا بارو  نزدیک به 2.7 کیلومتر است.

بخوانید: گزارش صعود قله زرین کوه طالقان

پهنه سار یا پهنه حصار؟

در زبان فارسی «سار» پسوند مکان است و هنگامی که پس از نام جایی می آید نوعی تاکید بر آن ویژگی است. این پسوند در نام پهنه سار هم نشان دهنده گستردگی مکانی است که این قله به آن مشرف است. از سوی دیگر کلمه «حصار» مترادف دیوار و پرچین و نرده است که کاربرد آن در نام این محل درست به نظر نمی رسد. شاید «پهنه سار» به مرور و در محاوره به « پهنه حصار» تبدیل شده است.

مسیر روستای سنگان بالا

این روستا در بخش کن شهر تهران واقع شده است و فاصله آن از میدان بهاران در انتهای بلوار کوهسار 17 کیلومتر است. پس از وارد شدن به جاده کن و گذشتن از سولقان به یک دوراهی می رسیم، راه سمت چپ به سنگان می رود و مسیر اصلی تر به امام زاده داوود. تابلویی که در دوراهی نصب شده، مسیر درست را به ما نشان می دهد. از این جا تا رسیدن به روستای سنگان پایین جاده در کنار بزرگراه شمال (تهران-چالوس) ادامه دارد که نشانه خوبی است که راه را درست آمده ایم. فاصله سنگان پایین و بالا زیاد نیست.

پس از رسیدن به سنگان بالا باید جاده را تا 500 متر جلوتر که به امامزاه قاسم می رسیم، ادامه دهیم. پیاده روی ما از آن جا آغاز می شود. مسیر تا 2 کیلومتر، جاده ای خاکی است (ضمنا باید به تابلوهای راهنمای آبشار سنگان توجه داشته باشیم، زیرا مسیر قله از کنار آبشار می گذرد). در دو نقطه از راه دو دو راهی پیش روی مان است. که در هر دو باید مسیر چپ را ادامه دهیم. پس از طی کردن 2 کیلومتر که پیشتر هم گفته شد، به دو راهی دیگری می رسیم، جاده ای خاکی و یک پاکوب روستایی. از هر دو مسیر می توانیم راه خود را ادامه دهیم. جاده، طولانی تر و هموارتر و پاکوب کوتاه تر و کمی شیب دار است. هر دو در نقطه ای باز به هم می رسند. فاصله از این جا تا محل رسیدن دو مسیر به هم، از جاده 2 کیلومتر و از پاکوب 1.4 کیلومتر است. ناگفته نماند که مسیر پاکوب زیباتر است. از طرف دیگر بخش های زیادی از جاده خراب شده و به همین دلیل خودرویی نمی تواند از آن رفت و آمد کند، اما موتورسوارها همچنان در راهند. اگر از جاده می رویم باید به یاد داشته باشیم که وقتی در بخش پایانی آن (به دره) می رسیم نباید وارد باغ شویم، بلکه راه سمت دیگر دره را ادامه می دهیم تا به پاکوب اصلی برسیم. از این جا تا آبشار نزدیک به 400 متر دیگر راه در پیش داریم.

ادامه مسیر ما درست زیر صخره های بلند دست راست آبشار ادامه می یابد. پس از 250 متر به بخش چالش برانگیز مسیر می رسیم. صخره هایی که باید از آن ها بالا برویم. البته به لطف مهربانی چند انسان خوب، این بخش کابل کشی شده و با کمی دقت و احتیاط می توانیم به سلامت از آن رد شویم. در بالای صخره ها به یالی می رسیم که مسیر ماست. پس از یال دشت کوچکی هست که با تراورسی ما را به گردنه کِرِکوه می رساند. این بخش از راه تقریبا 1300 متر است. به گردنه که رسیدیم در سمت راست مان کرکوه، سمت چپ پهنه سار و روبرویمان دره ای است که به روستای خور می رسد. خب، به چپ می پیچیم و شیب پایانی مسیر را می پیماییم. پاکوب مشخص است. از این جا تا قله تنها 2 کیلومتر فاصله داریم.

دوباره به قله پهنه سار رسیدیم. اگر مایل باشیم می توانیم همچون بار پیش که از روستای خور آمده بودیم کوه های دیگر منطقه را هم صعود کنیم. و یا نه، پس از کمی استراحت و لذت بردن از آرامش طبیعت، بازگردیم.

پیشنهاد کوهپیما: راهنمای صعود به شاه البرز

مسیر روستای واریش

برای رفتن به واریش باید ابتدا به بلوار اردستانی منطقه 22 شهرداری تهران برویم. آغاز جاده این روستا بین بزرگراه های همدانی و خرازی در مسیر جنوب به شمال بلوار است، تابلو روستای وردیج و واریش مسیر را نشان می دهد. مسافت از خروجی بلوار اردستانی تا روستای واریش 13 کیلومتر است. در میانه راه و نزدیکی وردیج صخره های زیبا و عجیبی دیده می شوند که بسیاری تنها برای دیدن آن ها به این منطقه می آیند. اگر هنگام رفت نتوانستیم خوب آن ها را تماشا کنیم، بد نیست هنگام برگشت برای تماشای آن ها زمانی در نظر بگیریم.

راهمان را ادامه می دهیم…

پس از پارک کردن خودرو در پارکینگ ابتدای روستا، امتداد جاده ای  که در غرب روستاست (بر روی تابلویی در آغاز راه «مسیر کوهنوردی قله های: پهنه سار، لیزون و لیچه» دیده می شود) را پی می گیریم (البته از داخل روستا هم می توانیم رد شویم). بخشی از راه جاده ای خاکی است و تا آخرین سیل بند امتداد دارد و از پشت باغ ها می گذرد. با طی کردن نزدیک به 3 کیلو متر به آبگیری که در پشت یک سیل بند تشکیل شده می رسیم (ممکن است در همه فصل ها آب نداشته باشد). از آبگیر1200 متر دیگر را هم باید در دره طی کنیم تا به آغاز سربالایی برسیم. البته پس از سیل بند چند درخت بید در دره هست که زیر یکی از آن ها چشمه ای گوارا دیده می شود که هم در کنارش می توانیم کمی دم بزنیم و هم بطری هایمان را پر کنیم. نکته مهم این که، پاکوب تا قله کاملا مشخص است. پس از 2.5 کیلومتر به بخش سنگی مسیر می رسیم. در این جا با آن که چالش خاصی ندارد، اما بهتر است بیشتر احتیاط کنیم. این جا هم در پایان قسمت سنگی چند مهربان، نربانی در کنار صخره گذاشته اند که می تواند نشانه خوبی باشد که راه را درست آمده ایم. بعد از بالا رفتن از نردبان و طی کردن 300 متر شیب نسبتا تند به یک تراورس می رسیم. پس از طی کردن 200 متر از تراورس، دو راه در پیش داریم: یکی آن که به چپ بپیچیم و سمت «قله بارو» برویم (طول این سربالایی نزدیک به 550 متر است) و دیگر آن که تراورس را 1.5 کیلومتر دیگر ادامه دهیم، و با شیب ملایم تری تقریبا از روبروی «بی بی زرین قمر» وارد گندم چال شویم. این نقطه میانه راه بارو به پهنه سار است.

هنگامی که روی قله بارو ایستاده ایم اگر 600 متر به سمت غرب برویم به قله کندر می رسیم. پس از آن می توانیم عیش مان را کامل کنیم و از پهنه سار و چشمه شاهی هم دیدن کنیم.

بر روی این قله ها چشم انداز زیبایی پیش رویمان است. از شاه البرز و علم کوه و زرین کوه گرفته تا آبپخشان کاهار و در شرق هم کوه های شمال تهران.

امیدواریم با این راهنما صعود خوبی را تجربه کنید.

به یاد داشته باشیم که هیچ راهنما و گزارش برنامه ای جایگزین بلد راه و نقشه و GPS نمی شود.