ده ابزار ضروری برای کوهنوردی

شاید ما کوهنورد حرفه ای نباشیم، کسی که چندین روز در ماه – حتی در فصل سرد سال – را در کوهستان می گذراند. اما علاقه مندیم که گام در کوهستان بکر بگذاریم و – با احترام به آن – از مواهب و آرامشی که به ما ارزانی می کند، بهره ببریم. پیش از بیرون رفتن از خانه، باید به تنهایی و دوری از امکانات شهری و به ویژه به تغییرات ناگهانی طبیعت و مشکلاتی که ممکن است با آن ها دست به گریبان شویم، بیاندیشیم. به همین منظور بهتر است تا حد امکان برنامه ریزی دقیقی داشته و «ده ابزار ضروری برای کوهنوردی» را همیشه در کوله پشتی، همراه خود داشته باشیم.

شاید با نخستین برخورد با این عنوان، وسایلی همچون: کوله پشتی، کفش مناسب و باتوم را به یادمان بیاورد. خب، بی تردید این ها برای کوهنوردی و کوهپیمایی لازم هستند و اگر آن ها را نداریم بهتر است از خیر قدم گذاشتن در کوهستان بگذریم. اما در کنار آن ها تجهیزات دیگری نیز هست که همراه داشتن شان ایمنی و امنیت ما را تضمین می کند. فراموش نکنیم در طبیعت فقط به دانش، تجربه و داشته های خود می توانیم امید داشته باشیم. پس بیایید این فهرست را با هم مرور کنیم.

1. ابزار ناوبری و جهت یابی(نقشه، قطب‌نما و GPS)

این وسیله ها فقط برای استفاده در مواقعی که گم می شویم نیست. بلکه بیشترین و مهم ترین کاربردشان این است که از آن ها استفاده کنیم تا گم نشویم!

کوهنوردان و طبیعت گردان با تجربه بر این باورند که هنوز نقشه کاغذی و قطب نما همچنان بسیار قابل اعتمادتر از دستگاه  GPS و برنامه های ناوبری در گوشی های هوشمند به ویژه در شرایط خاص(تمام شدن باتری و یا نبود سیگنال) هستند. اگر بخواهیم یک دیدگاه متعادل داشته باشیم، باید بگوییم که بهتر است در کنار دستگاه های دیجیتال، همراه داشتن نقشه و قطب نما کار عاقلانه ای است.

نقشه توپوگرافی

نقشه‌های توپوگرافی اطلاعاتی مانند پستی و بلندی های زمین، خطوط تراز ارتفاعی، رودخانه‌ها، دره‌ها و دیگر عوارض طبیعی را نشان می‌دهند.

قطب نما

بسیاری از تلفن‌های هوشمند، دستگاه‌های GPS و ساعت‌های ورزشی، دارای قطب نمای الکترونیکی هستند، اما بهتر است همیشه یک قطب نمای صفحه‌ای نیز همراه داشته باشیم؛ زیرا وزن بسیار کمی دارد و به باتری وابسته نیست، بنابراین یک پشتیبان ارزشمند و قابل اعتماد محسوب می‌شود.

دستگاه GPS

یک دستگاه GPS  به ما امکان می‌دهد موقعیت دقیق خود را روی یک نقشه دیجیتال پیدا کنیم. مدل‌هایی که به طور ویژه برای فعالیت های کوهستانی و طبیعت طراحی شده اند معمولا مقاوم، ضدضربه و ضدآب هستند. گزینه محبوب دیگر استفاده از تلفن هوشمند به همراه یک اپلیکیشن ناوبری است.

صرف نظر از این که کدام گزینه را انتخاب می کنیم، به خاطر داشته باشیم که این ابزارها با باتری کار می‌کنند؛ بنابراین باید میزان شارژشان را در نظر داشته باشیم و در صورت نیاز باتری یا منبع تغذیه اضافی همراه ببریم.

2. نور(چراغ‌قوه و هدلامپ)

شاید برای بسیاری از ما پیش آمده باشد که نتوانستیم بر اساس برنامه ریزی پیش برویم و هنگام برگشت به شب برخورد کردیم و یا با یک قدم اشتباه مسیر را گم کردیم و با سختی توانستیم در تاریکی راه خود را پیدا کنیم. در چنین شرایطی بی تردید یک چراغ پیشانی(هدلامپ) و یا چراغ قوه بهترین دوست ما خواهد بود. فراموش نکنیم که باتری اضافی و پاور بانک را نیز حتما همراه داشته باشیم.

3. لباس اضافه(لباس گرم و ضدآب)

گاهی پیش بینی هواشناسی درست از آب در نمی آید! پس بهتر است بر اساس این ایده برنامه ریزی کنیم که: در کوهستان هوا به سرعت تغییر می‌کند. همچنین یک آسیب‌دیدگی می‌تواند باعث شود بیواک برنامه ریزی نشده، داشته باشیم. به همین دلیل، لازم است لباس اضافی، همراه داشته باشیم.

گزینه‌های معمول عبارت‌اند از:

• لایه پایه(Base) اضافی(بالاپوش و شلوار زیرین)
• کلاه گرم
• جوراب اضافه
• دستکش اضافه
• یک لایه پلار و گورتکس(بسته به فصل و ارتفاع و شرایط صعود)

4. آتش(فندک، کبریت ضدآب، جرقه‌زن)

از این بزرگترین کشف انسان غافل نشویم. در عین حالی که باید تا جای ممکن از درست کردن آتش در طبیعت بپرهیزیم اما، شاید ناچار شویم برای زنده ماندن و حفظ امنیت و ایمنی خود انجامش دهیم.

بهتر است این ابزار:

• ضدآب باشد؛
• و یا در یک محفظه کاملا خشک و ضدآب نگهداری شود.

(کبریت های  معمولی آن قدر ظریف و کم دوام هستند که نمی توان در طبیعت به آن ها اعتماد کرد.)

آتش‌زنه

همان طور که از نام آن پیداست، آتش زنه ماده یا ابزاری است که روشن کردن آتش را آسان تر می کند و به ویژه در شرایط مرطوب و بارانی بسیار کارآمد و ارزشمند است.

یک آتش زنه ایده آل باید:

• به‌سرعت شعله ور شود؛
• گرما را بیش از چند ثانیه حفظ کند؛
• حتی در شرایط نامساعد نیز عملکرد مناسبی داشته باشد.

نمونه های رایج آتش‌زنه عبارت‌اند از:

• پوشال یا الیاف خشک نگهداری‌شده در کیسه پلاستیکی
• شمع
• خمیر آتش‌زنه
• قطعات چوب آغشته به رزین

5. چاقوی چندکاره(ابزار چندمنظوره)

تعمیر تجهیزات و وسایل در دل کوهستان جایی که هیچ متخصص و ابزاری نیست، کار دشواری به نظر می رسد. همراه داشتن این ابزار کارآمد که با نام های چاقوی سوییسی، ابزار چندمنظوره و….. نیز شناخته می شود، بسیار ضروری است. از این وسیله می توان برای موارد زیر استفاده کرد:

• تعمیر تجهیزات
• آماده سازی غذا
• کمک های اولیه
• تهیه هیزم و خرده چوب برای روشن کردن آتش
• رفع نیازهای اضطراری در شرایط پیش بینی‌نشده

کیت تعمیر تجهیزات

علاوه بر چاقو، همراه داشتن یک کیت کوچک تعمیر تجهیزات می تواند در مناطق دورافتاده ما را از مشکلات جدی نجات دهد. هرچه از مناطق مسکونی و امکانات شهری دورتر باشیم، اهمیت این کیت بیشتر می شود.

اقلام رایج در یک کیت تعمیر شامل موارد زیر است:

• نوار چسب پارچه‌ای
• طناب یا بند کمکی
• چسب مخصوص تعمیر پارچه
• بست کمربندی (Zip Tie)
• سنجاق قفلی
• قطعات یدکی برای تجهیزات ضروری

6. کیت کمک‌های اولیه

دسترسی به مراکز درمانی و پزشک در کوهستان، اگر نگوییم ناممکن، اما بسیار دشوار است. از سوی دیگر در صورت بروز حادثه نیز رسیدن نیروهای امدادی نیز بسیار طول می کشد. بنابراین باید کیت کمک های اولیه حتما در گوشه کوله پشتی ما باشد.

در یک کیت کمک های اولیه مناسب دست کم باید وسایل زیر را داشته باشیم:

• وسایل درمان و پیشگیری از تاول
• چسب زخم در اندازه‌های مختلف
• چند عدد گاز استریل
• چسب پزشکی
• پماد ضدعفونی‌کننده
• داروهای مسکن بدون نیاز به نسخه پزشک
• دستکش‌های نیتریل

محتوای دقیق کیت به مدت زمان سفر و تعداد افراد گروه بستگی دارد. برای مثال، در یک برنامه چندروزه یا گروهی به تجهیزات و اقلام بیشتری نیاز خواهیم داشت.

7. وسایل محافظت در برابر آفتاب

باید خطرهای آفتاب سوختگی و برف کوری را جدی بگیریم. خورشید زندگی بخش، در کوهستان و ارتفاعات ممکن است به سلامت ما آسیب برساند، اگر تجهیزات مناسبی همراه نداشته باشیم. بی توجهی به این موارد می‌تواند در کوتاه مدت باعث آفتاب سوختگی و یا برف کوری شود و در بلندمدت خطر پیری زودرس پوست، سرطان پوست و آب مروارید را افزایش دهد.

در هر برنامه ای موارد زیر را با خود داشته باشیم:

• عینک آفتابی
• کرم ضدآفتاب
• لباس‌های محافظ در برابر آفتاب(بدن مان را تا جای ممکن از نور مستقیم خورشید بپوشانیم

8. غذای خشک(و اضافی)

هنگام برنامه ریزی برای کوهنوردی همیشه باید این نکته را در نظر بگیریم که ممکن است صعود طبق برنامه پیش نرود و ما ناچار باشیم مدت بیشتری در کوهستان بمانیم. پس بهتر است به اندازه یک یا چند وعده(بسته به تعداد روزهای صعود) غذای اضافی خشک همراه داشته باشیم. غذاهای پرکالری، سبک و با ماندگار طولانی مانند:

• غذاهای خشک یا منجمد
• گوشت خشک‌شده
• مغزها و آجیل
• میوه‌های خشک

بهتر است خوراکی هایی را انتخاب کنیم که:

• نیازی به پخت‌وپز نداشته باشند؛
• ماندگاری طولانی داشته باشند؛

9. آب و تصفیه کننده آب

انسان شاید بتواند تا چند هفته بدون غذا زنده بماند، اما بدون آب بیشتر از چند روز دوام نخواهد آورد. از سوی دیگر فعایت سنگین و شدید نیاز بدن به آب را بیشتر می کند. بنابراین لازم است هنگام برنامه ریزی برای کوهنوردی و صعود حتما به فکر همراه بردن و یا تامین آب مورد نیاز خود باشیم.

بطری آب، کمل بک، قرص و فیلتر تصفیه آب وسایل جدا نشدنی از کوله یک کوهنورد هستند.

10. سرپناه اضطراری

آخرین مورد از ده ابزار ضروری برای کوهنوردی، سرپناه اضطراری است. شاید قرار نباشد شب را در کوهستان سرکنیم، اما بیواک برنامه ریزی نشده(بیواک اضطراری) همیشه ممکن است اتفاق بیافتد. پس به یاد داشته باشیم یک چادر سبک یا کیسه بیواک(emergency bivy sack)و پتوی نجات را حتما با خود ببریم.

در پایان یادآوری این نکته لازم است که: در کوهستان فقط می توانیم به خود و داشته های مان تکیه کنیم.