شاید بارها با این اصطلاح ها رو به رو شده ایم؛ چه هنگام خرید تجهیزات کوهنوردی و چه هنگام خواندن گزارش برنامه های مختلف. هایکینگ، ترکینگ، بک‌پکینگ و کوهنوردی همگی به فعالیت هایی در طبیعت اشاره دارند، اما از نظر مدت زمان، نوع مسیر، شیوه اقامت، تجهیزات و مهارت های مورد نیاز تفاوت هایی با یکدیگر دارند.
هرچند مرز میان آن ها همیشه روشن نیست و کاربرد بعضی از این اصطلاح ها در کشورهای مختلف تفاوت دارد. آشنایی با معنای رایج آن ها کمک می کند تجهیزات مناسب تری انتخاب کنیم، مهارت های مورد نیاز را بیاموزیم و با آمادگی جسمی و ذهنی بیشتری به طبیعت برویم. در این مقاله، تفاوت ها و شباهت های هایکینگ، ترکینگ، بک‌پکینگ، کوهنوردی و کوهپیمایی را بررسی می کنیم.
هایکینگ (Hiking)
هایکینگ به پیاده روی در محیط های طبیعی مانند کوهستان، جنگل، دشت و تپه ها گفته می شود که با هدف تفریح، ورزش یا لذت بردن از طبیعت انجام می شود. این فعالیت اغلب چند ساعت تا یک روز طول می کشد، اما می تواند بخشی از یک پیمایش چندروزه نیز باشد. مسیرهای هایکینگ ممکن است رفت و برگشتی، دایره ای یا یک طرفه باشند و از نظر طول و دشواری تفاوت زیادی داشته باشند.
در هایکینگ یک روزه معمولا نیازی به حمل وسایل شب مانی نیست؛ با این حال، آب و غذای کافی، پوشاک متناسب با شرایط آب و هوا، ابزار جهت یابی و وسایل ضروری ایمنی باید با توجه به مسیر و وضعیت برنامه انتخاب شوند.
با کوهپیما همراه باشید: اصطلاحات عمومی کوهنوردی
ترکینگ (Trekking)
ترکینگ به پیمایشی طولانی در طبیعت گفته می شود که اغلب چند روز یا بیشتر طول می‌کشد و ممکن است از مسیرهای کوهستانی، جنگلی یا دیگر مناطق طبیعی بگذرد. این فعالیت معمولا به برنامه ریزی دقیق تر، آمادگی بدنی مناسب و تجهیزات بیشتری نسبت به یک هایکینگ کوتاه نیاز دارد؛ با این حال، میزان دشواری آن به طول مسیر، ناهمواری زمین، ارتفاع، شرایط جوی و امکانات موجود بستگی دارد.
در برنامه های ترکینگ، شیوه اقامت یکسان نیست. گاهی شرکت‌کنندگان وسایل خواب و تجهیزات اردو را حمل می کنند و شب را در طبیعت می گذرانند؛ گاهی نیز در پناهگاه های کوهستانی، اقامتگاه های محلی یا روستاها اقامت می کنند. بنابراین، ترکینگ لزوما به معنای حمل کوله پشتی سنگین یا برپایی چادر در هر شب نیست.
تفاوت های رایج ترکینگ و هایکینگ را می توان چنین بیان کرد:
-
مدت‌زمان: هایکینگ اغلب یک روزه است، اما ترکینگ معمولا چند روز یا بیشتر طول می کشد. هرچند این تفاوت مطلق نیست و هایکینگ نیز می تواند چندروزه باشد.
-
مسیر: ترکینگ بیشتر به سفرهای پیاده طولانی اشاره دارد که ممکن است از مناطق دورافتاده یا مسیرهای پیوسته عبور کنند؛ با این حال، دورافتاده بودن یا مشخص نبودن مسیر شرط تعریف آن نیست.
-
تجهیزات: تجهیزات ترکینگ به مدت سفر، شیوه اقامت، شرایط آب و هوایی و امکانات مسیر بستگی دارد. در برنامه های چندروزه ممکن است به پوشاک اضافی، غذای بیشتر و تجهیزات خواب نیاز باشد.
-
آمادگی بدنی: پیمایش چندروزه معمولا به توان تحمل فعالیت در روزهای پیاپی نیاز دارد؛ اما دشواری واقعی برنامه را باید بر اساس ویژگی های مسیر و شرایط آن سنجید.
به طور کلی، ترکینگ نوعی سفر پیاده در طبیعت است که معمولا بر پیمایش طولانی و تجربه مسیر در چند روز یا بیشتر تمرکز دارد. این فعالیت می تواند فرصتی برای آشنایی با چشم اندازهای طبیعی و فرهنگ جوامع محلی فراهم کند.
پیشنهاد کوهپیما: انواع کفش کوهنوردی
بک پکینگ (Backpacking)
بک پکینگ در معنای رایج آن در طبیعت گردی، به پیمایش یک روزه یا چندروزه ای گفته می شود که در آن فرد وسایل مورد نیاز خود را در کوله پشتی حمل می کند. در برنامه های چندروزه، این وسایل معمولا شامل سرپناه، کیسه‌خواب، زیرانداز، غذا و تجهیزات لازم برای تأمین نیازهای روزانه است.
بک پکینگ اغلب با شب مانی در طبیعت همراه است و به همین دلیل، انتخاب تجهیزات، مدیریت وزن کوله پشتی، برنامه ریزی غذا و آب و شناخت مسیر اهمیت زیادی دارد. هرچند در برخی برنامه ها می توان از پناهگاه ها یا امکانات موجود در مسیر استفاده کرد و نیازی به حمل همه تجهیزات اردو بیست.
بک پکینگ می تواند مزایای گوناگونی داشته باشد، از جمله:
-
کاهش هزینه ها: در برنامه هایی که فرد با حمل تجهیزات خود در طبیعت اقامت می کند، ممکن است هزینه اقامت کاهش یابد؛ هرچند هزینه حمل و نقل، تجهیزات، غذا و مجوزهای احتمالی همچنان باید در نظر گرفته شود.
-
ارتباط نزدیک‌تر با طبیعت: گذراندن زمان بیشتر در محیط طبیعی می تواند فرصت مشاهده چشم اندازها و آشنایی عمیق تر آن را فراهم کند.
-
آشنایی با فرهنگ های محلی: در سفرهایی که از روستاها و مناطق مسکونی می گذرند، امکان تعامل با جوامع محلی و آشنایی با شیوه زندگی آن ها وجود دارد.
-
افزایش استقلال و مهارت های سفر: برنامه ریزی مسیر، مدیریت تجهیزات، تأمین غذا و آب و تصمیم گیری در شرایط متغیر می توانند به تقویت مهارت های فردی کمک کنند.
تفاوت های بک پکینگ و ترکینگ
بک پکینگ و ترکینگ هر دو می توانند با پیمایش طولانی و شب مانی در طبیعت همراه باشند؛ به همین دلیل، مرز میان آن ها همیشه روشن نیست و در بعضی مناطق این اصطلاح ها حتی به جای یکدیگر به کار می روند.
با این حال، در کاربرد رایج طبیعت گردی می توان این تفاوت ها را در نظر گرفت:
-
مدت زمان: ترکینگ معمولا به پیمایش های طولانی، اغلب چندروزه، اشاره دارد؛ بک‌پکینگ نیز می تواند از یک شب تا چند هفته یا بیشتر طول بکشد. مدت سفر به تنهایی تفاوت این دو را مشخص نمی کند.
-
شیوه سفر: در ترکینگ ممکن است از پناهگاه، اقامتگاه محلی یا خدمات باربری استفاده شود. در بک پکینگ مستقل، فرد معمولا بخش عمده وسایل مورد نیاز را خودش حمل می کند.
-
تجهیزات: میزان تجهیزات در هر دو فعالیت به مدت سفر، شرایط مسیر و شیوه اقامت بستگی دارد. بک پکینگ همراه با شب مانی مستقل معمولا به تجهیزات خواب و سرپناه نیاز دارد، اما همه برنامه های ترکینگ چنین نیستند.
-
مسیر و دشواری: هیچ‌کدام الزاما در مناطق دورافتاده یا مسیرهای دشوارتر انجام نمی شوند. سختی برنامه به طول مسیر، ناهمواری زمین، ارتفاع، شرایط جوی و امکانات موجود بستگی دارد.
-
هدف سفر: هر دو فعالیت می توانند با هدف لذت بردن از طبیعت، ماجراجویی، آشنایی با فرهنگ های محلی یا پیمایش یک مسیر مشخص انجام شوند.
در یک جمع بندی، ترکینگ و بک پکینگ دو اصطلاح کاملا جدا از هم نیستند. ممکن است یک سفر چندروزه در کوهستان، هم ترکینگ باشد و هم بک پکینگ؛ برای مثال، زمانی که فرد مسیری طولانی را می پیماید و تمام تجهیزات لازم برای شب مانی را نیز در کوله پشتی خود حمل می کند.
پیش از صعود بخوانید: نکات برنامه ریزی برای صعود
کوهنوردی (Mountaineering)
کوهنوردی به فعالیت هایی گفته می شود که با پیمایش و صعود در محیط کوهستان سروکار دارند. این فعالیت ها از پیمایش مسیرهای ساده تا صعودهای دشوار و فنی را در بر می گیرند؛ اما هنگامی که مسیر به مهارت هایی مانند سنگ نوردی، حرکت روی برف و یخ، حمایت با طناب یا عبور از زمین های فنی نیاز داشته باشد، آموزش و تجربه تخصصی اهمیت بیشتری پیدا می کند.
دشواری کوهنوردی تنها به ارتفاع بستگی ندارد. شیب و جنس مسیر، وجود برف و یخ، وضعیت آب و هوا، خطرهای طبیعی، طول برنامه و نیاز به استفاده از تجهیزات فنی، همگی در تعیین سطح دشواری و آمادگی مورد نیاز نقش دارند. فعالیت در ارتفاعات بالا نیز می تواند به دلیل کاهش فشار اکسیژن، خطرهای بیشتری ایجاد کند.
بنابراین، هر برنامه کوهنوردی فنی یا مرتفع نیست و هر برنامه یک روزه ای را نیز نمی توان فقط به دلیل کوتاه بودن، هایکینگ دانست. تفاوت اصلی را باید در ویژگی های مسیر، مهارت های مورد نیاز و نوع خطرهای پیش رو جست و جو کرد.
شناخت این تفاوت ها به ما کمک می کند سطح توانایی خود را واقع بینانه ارزیابی کنیم، آموزش مناسب ببینیم و تجهیزات متناسب با مسیر و شرایط برنامه را انتخاب کنیم.
کوهپیمایی
کوهپیمایی به پیمایش مسیرهای کوهستانی گفته می شود که در آن ها معمولا نیازی به فنون پیشرفته صعود فنی نیست. این فعالیت می تواند از پیاده روی کوتاه در مسیرهای ساده تا پیمایش های طولانی و دشوار کوهستانی را در بر بگیرد و لزوما به صعود قله منتهی نمی شود.
میزان آمادگی بدنی، مهارت و تجهیزات مورد نیاز به طول و دشواری مسیر، اختلاف ارتفاع، وضعیت آب و هوا و شرایط محیط بستگی دارد. آشنایی با اصول حرکت ایمن در کوهستان، جهت یابی، کمک های اولیه و شناخت خطرهای مسیر برای کوهپیمایی اهمیت دارد؛ در مسیرهای دشوارتر نیز ممکن است به آموزش و تجربه بیشتری نیاز باشد.
کفش مناسب، پوشاک متناسب با شرایط آب و هوایی، کوله پشتی، آب و خوراکی کافی، ابزار جهت یابی و وسایل ضروری و اضطراری باید متناسب با برنامه انتخاب شوند. هدف از کوهپیمایی می تواند لذت بردن از طبیعت، فعالیت بدنی، تندرستی یا پیمایش یک مسیر مشخص باشد.
تفاوت کوهنوردی و کوهپیمایی
با توجه به توضیحات بالا، تفاوت این دو فعالیت را می توان چنین بیان کرد:
- تعریف: کوهپیمایی معمولا به پیمایش مسیرهای کوهستانی گفته می شود که به فنون پیشرفته صعود نیاز ندارند. کوهنوردی مفهومی گسترده تر است و می تواند پیمایش ساده یا صعودهای دشوار و فنی را در بر بگیرد.
- درجه دشواری: دشواری هر برنامه به ویژگی های مسیر، میزان ارتفاع گیری، طول فعالیت، شرایط محیطی و مهارت های مورد نیاز بستگی دارد. بنابراین، نمی توان همه برنامه های کوهنوردی را دشوارتر از همه برنامه های کوهپیمایی دانست.
- تجهیزات: در هر دو فعالیت باید تجهیزات متناسب با شرایط برنامه همراه داشت. در مسیرهای برفی، یخی یا سنگی فنی ممکن است به کرامپون، کلنگ یخ، طناب، هارنس و دیگر تجهیزات تخصصی نیاز باشد. انتخاب این تجهیزات باید بر اساس شرایط مسیر و همراه با آموزش استفاده از آن ها انجام شود.
- مهارت ها: در کوهپیمایی، آشنایی با جهت یابی، اصول حرکت ایمن، مدیریت شرایط جوی و کمک های اولیه اهمیت دارد. در صعودهای فنی کوهنوردی، مهارت هایی مانند کار با طناب، حمایت، حرکت روی برف و یخ یا سنگ نوردی نیز ممکن است ضروری باشند.
- ارتفاع: ارتفاع به تنهایی معیار تمایز کوهنوردی و کوهپیمایی نیست. بلکه نوع مسیر و مهارت های مورد نیاز، معیارهای مناسب تری برای تشخیص تفاوت این دو فعالیت باشند.
- هدف: هر دو فعالیت می توانند با هدف لذت بردن از طبیعت، تندرستی، پیمایش مسیر یا رسیدن به قله انجام شوند. تفاوت آن ها را نباید فقط بر اساس هدف فرد تعیین کرد.
در کوهپیما بخوانید: کوله گردی با کودکان
تفاوت کوهپیمایی با هایکینگ و ترکینگ
کوهپیمایی همان طور که از نامش برمی آید، به پیمایش در کوهستان اشاره دارد. در مقابل، هایکینگ می تواند در محیط های طبیعی گوناگون، از جمله کوهستان، جنگل، دشت و تپه ها انجام شود. ترکینگ نیز معمولا به پیمایش های طولانی تر، اغلب چندروزه، در طبیعت گفته می شود و می تواند در مناطق کوهستانی یا دیگر محیط های طبیعی انجام شود.
از این رو، هایکینگ، ترکینگ و کوهپیمایی الزاما فعالیت هایی جدا از یکدیگر نیستند. برای مثال، یک پیمایش چندروزه در کوهستان ممکن است هم کوهپیمایی باشد، هم ترکینگ و هم، اگر فرد وسایل مورد نیاز شب مانی را در کوله پشتی حمل کند، نوعی بک پکینگ به شمار رود.
