پیشامدهای ناگوار ممکن است در هر برنامه کوهنوردی یا طبیعت گردی رخ دهند؛ به ویژه زمانی که از محیط های شهری و مراکز درمانی فاصله می گیریم یا برنامه ای چالش برانگیز را دنبال می کنیم. بنابراین بهتر است برای شرایط اضطراری احتمالی آماده باشیم.
آمادگی فقط به معنای داشتن تجهیزات اصلی کوهنوردی نیست. گاهی ممکن است بر اثر یک حادثه، تغییر ناگهانی هوا، گم‌شدن در مسیر یا طولانی‌شدن زمان بازگشت، به وسایلی نیاز پیدا کنیم که در شرایط عادی از آن ها استفاده نمی کنیم. داشتن مجموعه ای کوچک از این تجهیزات می تواند کمک کند تا در فاصله زمانی تا رسیدن به محل امن یا امداد، شرایط را بهتر مدیریت کنیم.
به همین دلیل، بسیاری از کوهنوردان و طبیعت گردان بخشی از تجهیزات اضطراری خود را در یک کیف کوچک و قابل حمل نگهداری می کنند. این مجموعه را معمولا «کیت بقا» یا «کیت اضطراری» می‌نامند.
وقتی به تهیه چنین کیتی فکر می کنیم، دو پرسش اصلی مطرح می شود: چه چیزهایی باید در آن باشد؟ و آیا بهتر است یک کیت آماده بخریم یا تجهیزات آن را خودمان انتخاب و جمع آوری کنیم؟
در این مقاله می خواهیم مزایا و معایب هر دو روش را بررسی کنیم تا بتوانیم با توجه به نوع برنامه، شرایط خود و تجهیزات مورد نیاز، انتخاب مناسب‌تری داشته باشیم.
هنگامی که کوله پشتی خود را برای کوهنوردی می بندیم، معمولا به تجهیزات اصلی برنامه فکر می کنیم و کمتر به این احتمال توجه داریم که ممکن است بر اثر یک اشتباه، تغییر ناگهانی شرایط یا یک حادثه، برنامه مطابق انتظار پیش نرود.
فرقی نمی کند کوهنوردی باتجربه باشیم یا تازه کار؛ مهم این است که هنگام بستن کوله، برای شرایطی که ممکن است پیش بیاید نیز آماده باشیم. برخی تجهیزات اضطراری ممکن است در بیشتر برنامه‌ها هرگز استفاده نشوند، اما اگر شرایط تغییر کند، اهمیت زیادی پیدا می‌کنند.
در کوهستان نباید فرض کنیم امداد بلافاصله در دسترس خواهد بود. بنابراین بهتر است بتوانیم تا رسیدن کمک یا رسیدن به محلی امن، شرایط خود و همراهانمان را مدیریت کنیم.
تجهیزاتی که باید در کیت بقا باشد عبارتند از:
- تصفیه کننده آب یا قرص تصفیه آب.
- جیره غذایی اضطراری ( خشک، سبک و با ماندگاری طولانی).
- فندک، کبریت، چخماق و آتش زنه.
- پتوی نجات، کیسه بیواک.
- سوت، آینه علامت دهی، هدلامپ، چراغ قوه، شبرنگ.
- کمک های اولیه
- ابزار و تجهیزات تعمیر(یک ابزار چندکاره یا چاقوی کوچک در صورت نیاز، مقداری نوار چسب مقاوم، چند بست کمربندی و وسایل ساده‌ای مانند نخ و سوزن برای تعمیرات اضطراری.)
- نقشه و قطب نما.
- جوراب و دستکش اضافی.
- خودکار و دفترچه کوچک.
- تجهیزات متناسب با برنامه: هر برنامه شرایط خاص خود را دارد. بنابراین می‌توان بر اساس فصل، منطقه، مدت برنامه، تعداد افراد و احتمال بروز خطرهای خاص، تجهیزات دیگری را نیز به این فهرست اضافه کرد.
هنگامی که به تهیه کیت بقا فکر می کنیم، دو گزینه اصلی پیش روی ماست:
1. کیت را خودمان جمع کنیم.
2. یک کیت آماده بخریم.
جمع کردن کیت به ما امکان می دهد تجهیزات را دقیقا بر اساس نوع برنامه، فصل، منطقه و نیازهای خود انتخاب کنیم. در مقابل، خرید یک کیت آماده سریع تر و ساده تر است و می تواند نقطه شروع مناسبی برای تهیه تجهیزات اضطراری باشد.
با این حال، نباید تصور کنیم که یک کیت تجاری که با عنوان «کیت کامل بقا» فروخته می شود، الزاما برای همه برنامه های کوهنوردی کامل و مناسب است. ممکن است بخشی از محتویات آن برای ما کاربردی نداشته باشد و در مقابل، بعضی تجهیزات مورد نیاز برنامه ما در آن وجود نداشته باشد. بنابراین انتخاب بین این دو روش به شرایط و نیاز ما بستگی دارد.
در زیر به مزایا و معایب هر دو روش اشاره می شود.
مزایای جمع کردن کیت بقا
- شخصی سازی: می توانیم تجهیزات را بر اساس نوع برنامه، فصل، منطقه، مدت سفر و شرایط آب و هوایی انتخاب کنیم.
- کنترل کیفیت: خودمان می توانیم کیفیت، وزن، اندازه و کارایی هر وسیله را بررسی و انتخاب کنیم.
- انتخاب آگاهانه: فقط وسایلی را همراه می بریم که برای برنامه ما کاربرد مشخصی دارند و از حمل تجهیزات غیرضروری خودداری می کنیم.
- امکان مدیریت هزینه: می توانیم تجهیزات را به تدریج و متناسب با بودجه خود تهیه کنیم؛ هرچند ساخت یک کیت با تجهیزات باکیفیت همیشه ارزان تر از خرید کیت آماده نیست.
در کوهپیما بخوانید: خستگی در کوهنوردی: علت ها و راه های پیشگیری
معایب جمع کردن کیت بقا
- زمان و تلاش: تهیه و بررسی تک تک تجهیزات زمان بیشتری می گیرد.
- نیاز به دانش: باید بدانیم چه وسایلی واقعا برای برنامه ما ضروری هستند و چگونه از آنها استفاده کنیم.
- احتمال انتخاب نادرست: اگر تجربه کافی نداشته باشیم، ممکن است وسایل غیرضروری بخریم یا تجهیزات مهمی را فراموش کنیم.
مزایای خرید کیت بقا
- آسان و سریع: خرید یک کیت آماده معمولا سریع تر از تهیه تک تک تجهیزات است.
- شروع آسان: برای کسی که تجربه کافی ندارد، یک کیت مناسب می تواند نقطه شروع خوبی برای تهیه تجهیزات اضطراری باشد.
- هماهنگی اولیه: بعضی کیت ها تجهیزات ضروری را به صورت یک مجموعه و در بسته بندی مشخص ارائه می کنند.
- امکان تکمیل و شخصی سازی: پس از خرید می توان تجهیزات آن را بررسی و اقلام مورد نیاز را به آن اضافه کرد.
معایب خرید کیت بقا
- قیمت: خرید یک کیت آماده ممکن است از تهیه برخی اقلام به صورت جداگانه گران تر باشد.
- عدم تناسب با نیاز: ممکن است بخشی از محتویات کیت برای نوع برنامه ما کاربردی نداشته باشد یا برخی تجهیزات مورد نیاز ما در آن وجود نداشته باشد.
- کیفیت متفاوت: کیفیت تجهیزات موجود در کیت های آماده یکسان نیست و ممکن است بعضی اقلام از نظر دوام یا کارایی با استاندارد مورد نیاز ما فاصله داشته باشند.
- وزن و حجم: بعضی کیت های تجاری به دلیل داشتن تجهیزات متعدد، ممکن است سنگین تر از مجموعه ای باشند که خودمان بر اساس نیاز تهیه می کنیم.
برای بسیاری از افراد، یک راهکار عملی می تواند خرید یک کیت آماده مناسب و سپس بررسی و شخصی سازی آن باشد. در این روش، لازم نیست تمام تجهیزات را از ابتدا تهیه کنیم؛ اما باید محتویات کیت را با نوع برنامه خود مقایسه کنیم و اقلام غیرضروری را کنار بگذاریم یا تجهیزات مورد نیاز را به آن اضافه کنیم.
در نهایت، مهم‌تر از آماده یا دست ساز بودن کیت، این است که بدانیم هر وسیله چه کاربردی دارد و بتوانیم در شرایط اضطراری از آن به‌درستی استفاده کنیم.
نکاتی برای خرید یا جمع کردن کیت بقا
- نوع برنامه: مشخص کنیم کیت برای کوهنوردی، کوهپیمایی، کمپینگ، کوله گردی یا فعالیت دیگری تهیه می شود.
- فصل: تجهیزات مورد نیاز یک برنامه تابستانی با برنامه زمستانی یکسان نیست.
- منطقه: شرایط کوهستان، جنگل، کویر متفاوت اند و تجهیزات باید با محیط هماهنگ باشند.
- شرایط آب و هوایی: پیش بینی هوا را بررسی کنیم و برای تغییرات احتمالی شرایط نیز آماده باشیم.
- مدت و دورافتادگی برنامه: هرچه برنامه طولانی تر یا از مناطق مسکونی دورتر باشد، اهمیت تجهیزات اضطراری بیشتر می شود.
- تجربه و مهارت: وسایلی را انتخاب کنیم که روش استفاده از آن ها را می دانیم یا پیش از برنامه استفاده از آن ها را تمرین کرده ایم.
- وزن و حجم: هر وسیله باید ارزش حمل کردن داشته باشد؛ تجهیزات غیرضروری فقط کوله را سنگین تر می کنند.
- بودجه: می توان تجهیزات را به تدریج و با توجه به اولویت ها تهیه کرد.
نکته
- کیفیت تجهیزات کیت اهمیت زیادی دارد. بهتر است وسایلی را انتخاب کنیم که متناسب با شرایط برنامه، قابل اعتماد و بادوام باشند.
- پیش از برنامه، نحوه استفاده از تمام تجهیزات را یاد بگیریم و اگر وسیله ای نیاز به تمرین دارد، استفاده از آن را از قبل امتحان کنیم.
- کیت را به طور مرتب بازبینی کنیم و وضعیت باتری ها، مواد غذایی، داروها و سایر اقلام مصرفی را بررسی کنیم.
- وسایل آسیب دیده، تاریخ گذشته یا فرسوده را جایگزین کنیم.
- محتویات کیت را با تغییر فصل و نوع برنامه دوباره بررسی کنیم.
داشتن کیت بقا به این معنا نیست که برای هر اتفاقی تجهیزات زیادی با خود حمل کنیم. هدف، انتخاب مجموعه ای از وسایل کوچک و کاربردی است که در صورت تغییر شرایط، بتوانند به ما کمک کنند تا مشکل را مدیریت کنیم.
اگر کیت آماده می خریم، محتویات آن را بررسی و متناسب با برنامه خود شخصی سازی کنیم. اگر هم کیت را از ابتدا جمع می کنیم، فقط وسایلی را انتخاب کنیم که کاربرد مشخصی برای ما دارند.
در نهایت، کیت بقا زمانی ارزشمند است که هم تجهیزات مناسب در آن وجود داشته باشد و هم بدانیم چگونه از آن ها استفاده کنیم. در کوهستان، آمادگی فقط به وسایل داخل کوله محدود نمی شود؛ تجربه، مهارت و تصمیم گیری درست نیز بخشی از آمادگی ما برای شرایط پیش بینی نشده هستند.
